Doktorlar için
Ortopedide Protez Cerrahisi
Protez cerrahisinin amacı, hastanın kronik ve dayanılmaz ağrılarını tamamen ortadan kaldırmak ve kaybolan hareket kabiliyetini kişiye yeniden kazandırmaktır.
Protez cerrahisi, kireçlenme, aşınma veya ciddi yaralanmalar nedeniyle geri dönüşümsüz şekilde hasar görmüş eklem yüzeylerinin, özel tasarlanmış yapay yüzeylerle (protez) değiştirilmesi işlemidir.
Yaşın ilerlemesi, genetik faktörler, aşırı kilo veya eski eklem yaralanmaları... Sebep ne olursa olsun, kıkırdak dokunun geri dönüşümsüz şekilde aşınması (kireçlenme/artroz), bir süre sonra günlük hayatı adeta bir eziyete dönüştürür. Sabah yataktan kalkarken çekilen ağrılar, birkaç yüz metre yürüdükten sonra durup dinlenme ihtiyacı ve en acısı da geceleri uykudan uyandıran o kronik sızı protez tedavisi seçeneğini akla getirir.
Ameliyatsız yöntemlerin (ilaçlar, fizik tedavi, eklem içi enjeksiyonlar) artık çare etmediği hastalar için kesin ve kalıcı bir çözüm sunar.
Ameliyatta yapılan işlem, aslında eklemin tamamını söküp atmak değil, bir nevi "eklem yüzeyini yenilemektir". Hasar gören, birbirine sürterek ağrıya ve aşınmaya neden olan kemik uçlarındaki kıkırdak doku temizlenir.
Bu yüzeylere, vücutla tamamen uyumlu metal (titanyum, kobalt-krom) ve özel tıbbi plastik (polietilen) ya da seramik parçalardan oluşan protezler yerleştirilir. Böylece kemiklerin birbirine sürtünmesi engellenir; pürüzsüz ve ağrısız çalışan yeni bir eklem mekanizması oluşturulur.
Protez cerrahisi sadece bir ameliyat değil; hastaya ağrısız yürüyebilme, merdiven çıkabilme, torunlarıyla parkta vakit geçirebilme, kısacası bağımsız bir yaşam sürebilme özgürlüğünü geri verme sürecidir.
Yaşın ilerlemesi, genetik faktörler, aşırı kilo veya eski eklem yaralanmaları... Sebep ne olursa olsun, kıkırdak dokunun geri dönüşümsüz şekilde aşınması (kireçlenme/artroz), bir süre sonra günlük hayatı adeta bir eziyete dönüştürür. Sabah yataktan kalkarken çekilen ağrılar, birkaç yüz metre yürüdükten sonra durup dinlenme ihtiyacı ve en acısı da geceleri uykudan uyandıran o kronik sızı protez tedavisi seçeneğini akla getirir.
Ameliyatsız yöntemlerin (ilaçlar, fizik tedavi, eklem içi enjeksiyonlar) artık çare etmediği hastalar için kesin ve kalıcı bir çözüm sunar.
Ameliyatta yapılan işlem, aslında eklemin tamamını söküp atmak değil, bir nevi "eklem yüzeyini yenilemektir". Hasar gören, birbirine sürterek ağrıya ve aşınmaya neden olan kemik uçlarındaki kıkırdak doku temizlenir.
Bu yüzeylere, vücutla tamamen uyumlu metal (titanyum, kobalt-krom) ve özel tıbbi plastik (polietilen) ya da seramik parçalardan oluşan protezler yerleştirilir. Böylece kemiklerin birbirine sürtünmesi engellenir; pürüzsüz ve ağrısız çalışan yeni bir eklem mekanizması oluşturulur.
Protez cerrahisi sadece bir ameliyat değil; hastaya ağrısız yürüyebilme, merdiven çıkabilme, torunlarıyla parkta vakit geçirebilme, kısacası bağımsız bir yaşam sürebilme özgürlüğünü geri verme sürecidir.
Bu Konuda Uzman Doktorlar
Sık Sorulan Sorular
Protez ameliyatı için doğru zaman ne zamandır?
Ağrılarınız günlük aktivitelerinizi (yürüme, çorap giyme, merdiven inip çıkma) ciddi şekilde kısıtlıyorsa ve diğer tedavi yöntemleri yetersiz kalıyor, ağrı kesiciler artık fayda etmiyorsa ameliyat zamanı gelmiş demektir. Yaşı ne olursa olsun, hayatı ertelememek gerekir.
Protezlerin ömrü ne kadardır? İkinci kez ameliyat gerekebilir mi?
Günümüz modern malzemeleri ve cerrahi teknikleriyle bir protez 15-20 yıl kullanılabilir. Hastanın kilosu, kullanım yoğunluğu ve kemik kalitesi protezin kullanım süresini etkiler. Protezin ömrü materyalin kullanım süresinden ziyade, protezin vücut ile bağlantısının bozulması nedeniyle bitebilir. Bu durumda "revizyon" adı verilen ikinci bir ameliyatla değiştirilebilir.
Protez ameliyatından ne kadar sonra ayağa kalkılabilir?
Genellikle ameliyatın ertesi günü fizyoterapist eşliğinde, yürüteç (walker) yardımıyla sizi ayağa kaldırıp koridorda yürütüyoruz ve basmanıza izin veriyoruz. Erken hareket, başarının anahtarıdır.
Protez ameliyatı sonrası normal hayata ne zaman dönülür?
Ev içi bağımsızlık 2-3 haftada kazanılır. Dışarıda desteksiz yürümek, işe dönmek ve araba kullanabilmek ise genellikle ameliyat sonrası 4. ila 6. haftalar arasında mümkün olur. Tam iyileşme ve eklemin tamamen "yerli hissettirmesi" 6 ayı bulabilir.
Protez ameliyatından sonra namaz kılabilir miyim, alaturka tuvalet kullanabilir miyim?
Kalça ve diz protezlerinden sonra eklemi aşırı bükmek (özellikle ilk aylarda) protezin yerinden çıkmasına veya erken aşınmasına yol açabilir. Bu nedenle namazı sandalyede kılmanızı ve mutlaka alafranga (klozet) tuvalet kullanmanızı öneriyoruz.